وَمَنْ یَتَّقِ اللَّهَ یَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجًا

وَمَنْ یَتَّقِ اللَّهَ یَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجًا ﴿٢﴾ وَیَرْزُقْهُ مِنْ حَیْثُ لا یَحْتَسِبُ وَمَنْ یَتَوَکَّلْ عَلَی اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ إِنَّ اللَّهَ بَالِغُ أَمْرِهِ قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لِکُلِّ شَیْءٍ قَدْرًا ﴿٣﴾

و هر کس خدا ترس و پرهیزکار شود خدا راه بیرون شدن (از عهده گناهان و بلا و حوادث سخت عالم) را بر او می‌گشاید. (2)

و از جایی که گمان نَبَرد به او روزی عطا کند، و هر که بر خدا توکل کند خدا او را کفایت خواهد کرد که خدا امرش را نافذ و روان می‌سازد و بر هر چیز قدر و اندازه‌ای مقرّر داشته است (و به هیچ تدبیری سر از تقدیرش نتوان پیچید). (3)

«وَمَن یَتَّقِ اللَّهَ یَجْعَل لَّهُ مَخْرَجًا» → تقوا، راه خروج و گشایش ایجاد می‌کند.
«وَیَرْزُقْهُ مِنْ حَیْثُ لَا یَحْتَسِبُ» → روزی از جایی می‌رسد که انسان انتظارش را ندارد.
«وَمَن یَتَوَکَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ» → کسی که بر خدا توکل کند، خدا برای او کافی است.
«إِنَّ اللَّهَ بَالِغُ أَمْرِهِ» → اراده و فرمان خدا به انجام می‌رسد.
«قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لِکُلِّ شَیْءٍ قَدْرًا» → برای هر چیزی نزد خدا اندازه و تقدیری قرار داده شده است.

به زبان ساده، پیام آیه این است:

وقتی انسان در یک تنگنا قرار می‌گیرد، وظیفه‌اش تقوا و درست‌کاری و توکل است؛ راه گشایش لزوماً از همان مسیری که انتظار دارد نمی‌آید. خدا می‌تواند از جایی که انسان حتی تصورش را نمی‌کند، راه و روزی ایجاد کند.

و جمله «فَهُوَ حَسْبُهُ» شاید یکی از آرامش‌بخش‌ترین بخش‌های آیه باشد:
«خدا برای او کافی است.»